Dzisiejsze sołectwo Wał Ruda składa się z trzech (w dawnych wiekach niezależnych) osad, przysiółków: Ruda, Wał, Śmietana oraz czwartego Bór który od czasu powstania do 1970 roku był przysiółkiem Woli Radłowskiej. Dawne zapisy metrykalne traktowały przysiółki jako samodzielne osiedla: "de Wał", "de Ruda", "de Śmietana", dopiero po 1876 roku zapisy brzmią "de Wał Ruda" oznaczało to że przysiółki zostały połączone w jeden organizm administracyjny "Gmina Wał Ruda". W "Słowniku Geograficznym Królestwa Polskiego" pod datą 1888 r. znajduje się informacja: "Wał Ruda, wieś, powiat brzeski, w równinie na potokiem Kisieliną, lewym dopływem Dunajca (wówczas Kisielina wpadała do Dunajca), 7,5 km na płn. - zach. od Radłowa jest zasłonięta od zachodu lasem szpilkowym, na płd. graniczy z Wolą Radłowską na wsch. i płn. z Zabawą. Składa się z trzech grup domów: Wólki Śmietana o 47 domach i 212 mieszkańcach, Wólki Ruda o 29 domach i 149 mieszkańcach i wsi Wał o 41 domach i 227 mieszkańcach. Cała gmina ma 121 domów, 603 mieszkańców (589 rzym. kat. i 14 Izraelitów). Posiadłość dworska wynosi: 320 morgów roli, 229 morgów łąk, 7 morgów pastwisk, 574 morgów lasu i 338 sążni kwadratowych parcel budowlanych (1 sążeń = 3,6 m2). Posiadłość mniejsza (chłopska) ma 329 morgów łąk i ogrodów, 57 morgów pastwisk i 303 morgi lasów. Gleba jest piaszczysta". W Rzeczypospolitej Szlacheckiej wioski w Polsce nosiły nazwę gromady. Jednak w 1874 roku władze austriackie w Galicji zmieniły ich nazwę na gminy. Jeżeli na czele gromady stał dotąd sołtys to na czele gminy galicyjskiej stanął wójt. Po powstaniu parafii w Zabawie w 1913 roku gmina Wał Ruda do niej należy. Wszystkie przysiółki powstały na ziemiach należących do biskupów krakowskich. Należały do nich do 1782 roku gdy cesarz Austrii przeją dobra kościelne w Galicji po I rozbiorze Polski.

Przysiółek (osada) "Wał" znajduje się na lewy brzegu Kisieliny około 1 km od jej koryta, na obszernym podłużnym wzniesieniu sprawiając wrażenie jakby znajdował się na wale. Prawdopodobnie stąd nazwa przysiółka. Pierwszy razy nazwa "de Wał" pojawia się w księgach metrykalnych w 1609 roku jako osada oddzielna od wioski Ruda, która istniała już wcześniej. Jednak nieudokumentowane przypuszczenia datują powstanie Wału gdzieś na początek XV w. czyli przed powstaniem Rudy i Woli Radłowskiej. W 1610 roku po raz pierwszy Wał jest wymieniony jako część parafii Radłów ale z pewnością należał do niej od początku swojego istnienia. W początkach XVII w. Wał był już prawdopodobnie dość dużą osadą i miał znaczących ludzi, ponieważ w księgach metrykalnych o jego mieszkańcach wspomina się częściej niż o mieszkańcach Zabawy czy Zdrochca. W 1645 roku w Wale było 10 kmieci który pracowali na 5 łanach oraz 1 chałupnik. Ten okres to rozkwit folwarków dla których ziemie uprawną odbierano kmieciom. Kmiecie oprócz dziesięciny i robocizny w folwarku musieli płacić 12 groszy czynszu z połowy łana na dodatek płacili "oprawę" (tak dawniej zwano ubezpieczenie czegoś, kogoś) po 15 groszy. Wszyscy dorośli mieszkańcy Wału mieli obowiązek pełnienia straży przy folwarku. W 1668 roku w Wale było 4,5 łana 16 zagrodników i 1 chałupnik. W dawniejszych wiekach i na początku XIX w. granice Wału i Śmietany nie były dokładnie wyznaczone dlatego często tych samych mieszkańców zapisywano w metrykach "de Wał" lub "de Śmietana". Śmietana powstała później od Wału.

Osada Ruda została założona przez biskupa krakowskiego na obszarze klucza radłowskiego. Od początku powstania należała do parafii Radłów natomiast od 1913 roku do nowo utworzonej parafii Zabawa. Dokładna data powstania Rudy nie jest znana, przyjmuje się że mogło to nastąpić między 1430 a 1440 r. Nazwa przysiółka prawdopodobnie jest związana z wydobywaniem lub przetopem limonitu (rudy darniowej) nazywanego tak z powodu swojej barwy. Tą rude łatwo znaleźć we wsi pod piaszczystą warstwą gleby. Po raz pierwszy Ruda jest wymieniona jako samodzielna osada w 1609 roku z sugestią że powstała w tym samym czasie co Wola Radłowska. W pobliżu Wału znajdowały się najstarsze zabudowania Rudy, późniejsze osiedle budowano między dzisiejszym gościńcem Radłów - Śmietana i lasem, ta część tworzy dziś właściwy przysiółek zwany Rudą. Ruda dopiero w 1757 roku jest ujęta jako część parafii Radłów. Między Rudą i Wałem istniał dobrze zagospodarowany folwark biskupi i dworek w którym mieszkali jego zarządcy. W połowie XIX w. między Rudą i Śmietaną z powodu rozległych mokradeł nie było drogi. Istniała jedynie wąska ścieżka dla pieszych, która zachowała się do połowy XX wieku.

Osada Śmietana została utworzona przez biskupa krakowskiego na obszarze klucza radłowskiego. Nazwa przysiółka nie pochodzi z pewnością od śmietany w sensie dosłownym. Prawdopodobnie tak miejscowa ludność z jakiegoś powodu określała to miejsce, zapewne z powodu znajdujących się tam trzęsawisk i mokradeł. Najstarsza wzmianka o Śmietanie jako oddzielnej osadzie pochodzi z 1634 roku i dotyczy chrztu dziecka małżonków ze Śmietany. W 1641 roku Śmietana pojawia się w spisie wiosek parafii Radłowskiej. Te daty świadczą o tym że Śmietana powstała dużo później od Wału i Rudy. W końcu XVII i w początkach XVIII w. Śmietana rozrosła się do znacznej osady, istniała tam karczma zaś w 1753 roku wybudowano dwór. Wcześniej istniał tam już folwark. Pod koniec XVIII i na początku XIX w. Śmietana znów się rozrosła ponieważ chłopi którzy uciekali z gospodarstw leżących po wschodniej stronie Dunajca z powodu ciężkiej pańszczyzny, byli chętnie przyjmowani przez właścicieli dóbr radłowskich którzy osiedlali ich w Śmietanie. W połowie XIX wieku na Śmietanie było ponad 40 domów. Do połowy XIX w. trzęsawiska i mokradła nie do przebycia dzieliły Śmietanę na dwie części, dopiero w drugiej połowie tego wieku kosztem wielu trudów udało się połączyć obie części.

Legenda mówi, że rycerz Curyłło za swoje zasługi wobec króla został osadzony w Borze Radłowskim nad rzeką Kisieliną w miejscu, gdzie było wzgórze piaskowe. Jeszcze w latach 70. XX w. na mapach wojskowych miejsce to nosiło nazwę "Curyłło". Relacja ustna Kazimierza K. ze Śmietany urodzonego w połowie XIX w. mówi że na Borze w XIX wieku były trzy gospodarstwa: Błażej Curyłło, Jakub Curyłło, Jan Gołas. Jeszcze w XIX wieku istniał tam młyn (wiatrak na wzgórzu). W rejestrze metrykalnym w Radłowie pod rokiem 1619 jest zapisany Stanisław "Molitor" z Borowego Młyna, czyli młynarz. W XX w. Bór jako osiedle rozrastał się i miał kilkanaście gospodarstw. Do około 1970 roku był częścią Woli Radłowskiej, a obecnie należy do sołectwa Wał Ruda i jest znacznie większym osiedlem niż na początku XIX wieku. Można mniemać że osada ta istniała dużo wcześniej niż od roku 1619.

Na podstawie: "Zbiór wypisów z opracowań historycznych i własne komentarze na temat naddunajeckich okolic Radłowa na tle Małopolski i Polski południowej oraz - w niezbędnym zakresie - Polski i Europy Środkowej" autorstwa Stanisława Szczepanika

Wkrótce wybuchła I wojna światowa. 17 listopada Rosjanie zajęli Zabawę z Wał-Rudą. Stacjonowanie wojsk rosyjskich zakończyło się tragicznie dla Bł. Karoliny, mieszkanki Wał- Rudy. Dziś, o tamtych wydarzeniach świadczą cmentarze wojskowe, z których jeden znajduje się koło szkoły w Wał-Rudzie.

Bardzo ważne wydarzenia dla Wał-Rudy miały miejsce podczas II. wojny światowej. Wtedy też miała miejsce Akcja III Most, która miała bardzo ważny wpływ na mieszkańców tej wsi.